وسواس چیست؟!
افکار تکراری و اعمال اجباری که کودک به صورت مداوم تکرار میکند.
چرا باید به وسواس اهمیت بدهیم؟
وسواس در عملکرد کودک در زندگی روزمره و در رشد طبیعی او اختلال ایجاد میکند.
علت وسواسدر برخی موارد عدم ترشح هورمون سرتونین (هورمونی که موجب کاهش اضطراب و افسردگی میشود) و در برخی موارد دیگر موروثی است. اما بهطورمشخص علت دقیقی ندارد.
رایجترین علائم
- توجه زیاد به جزئیات
- وسواس شدید به خاک یا میکروب
- تردیدهای همیشگی به قفل بودن یا نبودن در
- داشتن افکاری مربوط به خشونت، آسیب زدن به خود یا دیگران
- صرف مدت زمان طولانی برای لمس اشیا، محاسبهی اعداد و تمرکز بر توالی آنها
- اهمیت بیش ازحد به نظم و تقارن
- تفکر بیش از حد درمورد انجام اعمال جنسی توهینآمیز یا اعمال ممنوعه
- نگرانی بیش از حد در مورد اتفاقات بدی که هنوز رخ ندادهاند
- نیاز شدید به دانستن و به خاطر سپردن مواردی که بسیار جزئی و بیارزش هستند
- بههمریختگی شدید درمواقع مواجهه با افکار و عقاید متضاد با افکار وعقاید خود
- افکار و رفتارهای پرخاشگرانه
رفتارهای تکرارشوندهی اجباری
عادات و رسوم تکرارشوندهایی برای کاهش اضطراب و افکار منفی هستند. این رفتارها ممکن است بیش ازحد تکرارشونده و وقتگیر باشد و در روابط و رفتارهای اجتماعی کودک اختلال ایجاد کند. مثال:
- شستشوی مداوم دستها
- به کار بردن عبارات و انجام حرکات بیادبانه
- جمعآوری اشیاء بدون استفاده و بیمصرف
- تاکید بیش از حد بر روی نظم (برای خوابیدن ترتیب خاصی را قائل میشوند که این ترتیب باید رعایت شود.)
- پرسیدن سوال تکراری
- چک کردن افراطی یک مورد مثل خاموش بودن چراغها قبل از خروج از خانه
دو روش درمان وسواس
درمان با روش cbt: این روش به کودک کمک میکند ترسهای خود را بشناسد و راه حلهای جدیدی برای مقابله با ترس را به کودک و خانوادهاش آموزش دهد. همچنین قوانین محدودکنندهای را برای رفتارهای اجباری کودک تعیین میکند، مثل چک کردن بسته بودن درب در هنگام خروج از خانه.
خانواده درمانی: والدین نقش اساسی در تمام موقعیتهایی که کودک با آن مواجه میشود دارد. در این روش کودک به همراه خانواده به تراپیست مراجعه میکند. همچنین در این بیماری محیط مدرسه و دوستان نیز تاثیرگذار هستند و در روند درمان کودک موثر است.
آیا وسواس قابل پیشگیری است؟
از بروز وسواس نمیتوان پیشگیری کرد، اما با مراجعهی بهموقع به درمانگر ازشدت بیماری کاسته و روند رشد کودک طبیعیتر میشود.
کمک به کودک وسواسی
- کودکان مبتلا به وسواس از اختلال خود خجالت میکشند، بنابراین والدین باید با این کودکان رابطهی صمیمی داشته باشند و با او بازی کنند.
- والدین باید مدرسه و دیگران را از اختلال کودک خود مطلع کنند تا بهتر بتوان به کودک کمک کرد.
- والدین با برقراری ارتباط با والدینی که کودکان مبتلا به وسواس دارند میتوانند بهتر به خود و کودکانشان کمک کنند.
